Maarten Spanjer is op 17 oktober 2026 overleden, een week voor zijn 74ste verjaardag. Dat meldde onder meer de NOS, die hem herdenkt als acteur, presentator en schrijver. De meeste mensen kennen hem als de taxichauffeur met de verborgen camera. Maar wie verder kijkt dan Taxi, vindt een acteur die bijna vijftig jaar in Nederlandse films en series opdook, van een omstreden Verhoeven-film tot een familiehit die honderdduizenden kinderen naar de bioscoop trok.

In dit artikel 10 onderwerpen

Hieronder zijn belangrijkste rollen op een rij, met bij elke titel waar je hem nu nog kunt zien. Dat laatste valt bij een loopbaan die grotendeels voor het streamingtijdperk lag eerlijk gezegd vaak tegen.

De films

Spetters (1980)

Zijn doorbraak. In Spetters van Paul Verhoeven speelt Spanjer Hans Blaak, een van de drie jonge vrienden in een Hollands stadje die van een motorcrosscarrière dromen. Volgens Wikipedia trok de film in 1980 ruim een miljoen bezoekers, terwijl critici en actiegroepen hem afkraakten om het geweld en de seks. Hans is in het verhaal de jongen die het minste talent heeft en dat ook pijnlijk ondervindt, en Spanjer speelt dat met een soort onhandige bravoure die je later in Taxi terugziet.

Waar kijk je hem? Spetters staat in oktober 2026 niet in het vaste aanbod van de Nederlandse streamingdiensten. Wie hem wil zien, is aangewezen op de dvd of op een vertoning in een filmhuis. Ik verwacht eerlijk gezegd dat een van de diensten hem na dit nieuws snel oppakt, want het is een van de meest besproken Nederlandse films ooit.

De schippers van de Kameleon (2003) en Kameleon 2 (2005)

Een hele generatie kent Spanjer niet uit Spetters, maar als Gerben Zonderland, de oude vriend van de tweeling Hielke en Sietse in De schippers van de Kameleon. In die eerste film trekt hij met zijn paarden de gezonken auto van de dokter uit de sloot, en daarmee begint het hele idee voor de speedboot. De film trok in de zomer van 2003 meer dan 750.000 bezoekers en was daarmee de bestbezochte Nederlandse film van dat jaar. Spanjer speelde Gerben ook in het vervolg Kameleon 2 en in De Kameleon ontvoerd uit 2006, die direct op video verscheen.

Waar kijk je ze? Beide bioscoopfilms staan in oktober 2026 op Videoland en zijn te huur bij Pathé Thuis. Van alles in dit lijstje zijn dit de makkelijkst te vinden titels, en met kinderen in huis meteen de beste keuze voor een herkansing. Spanjer las overigens ook twee Kameleon-luisterboeken in.

Kleinere filmrollen

Voor Spetters zat hij vooral in kleine rollen. Zijn eerste hoofdrol had hij in 1975 in de televisiefilm Liefde en lange vingers van Gerben Hellinga. Daarna volgden onder meer een jongeman in de gevangenis in Pastorale 1943 (1978) en een glazenwasser in Ik ben Joep Meloen (1981). Opvallend voor wie het niet weet is zijn stemrol als Ratje in de Nederlandse versie van de animatiefilm Chicken Run uit 2000. Geen van deze titels vind je op dit moment bij de grote streamingdiensten.

De series

De Fabriek (1981)

In deze dramaserie speelde Spanjer Piet Stok, in alle dertien afleveringen. Het is een van de weinige series uit zijn vroege werk die je nog redelijk volledig kunt terugzien, want De Schatkamer van Beeld en Geluid heeft afleveringen van De Fabriek online staan.

Laat maar zitten (1989 tot 1991)

De serie waarin hij als Uckels in 35 afleveringen te zien was. Samen met Uit de school geklapt (1993), waarin hij gymleraar Meeuwissen speelde, laat dit zien hoe vaak Spanjer begin jaren negentig in Nederlandse televisieseries opdook. Streamen kan helaas niet.

Boks (2006 en 2007)

Zijn laatste grote hoofdrol op televisie was rechercheur Martin Boks in de politieserie Boks, die bij Talpa liep. Dertien afleveringen, en voor wie hem vooral van Taxi kende een opvallend serieuze rol. Ook deze serie staat niet op een streamingdienst.

Twee keer Rinus Michels

Voetbal liep als een rode draad door zijn werk, van zijn typetje Drs. E. Vijfje in Voetbal ’80 tot zijn boek Drank, voetbal en vrouwen. Hij speelde twee keer trainer Rinus Michels, in een aflevering van Toen was geluk heel gewoon in 2007 en in vier afleveringen van de Cruijff-serie Johan uit 2014.

Taxi en de rest van zijn tv-werk

Taxi is geen film of serie, maar je kunt er niet omheen. Vanaf 1991 reed Spanjer als vermomde taxichauffeur rond terwijl een verborgen camera meedraaide, en met het programma won hij de Gouden Roos van Montreux. De bekendste rit is die met Rijk de Gooyer, die in 1995 zijn net gewonnen Gouden Kalf uit het raam gooide. In een verhaal over die aflevering merkt Beeld en Geluid op dat het hele voorval vermoedelijk in scène was gezet. Het blijft een van de beste stukjes Nederlandse televisie, en het is ook gewoon terug te kijken.

Dat is meteen het belangrijkste advies voor wie Spanjer deze week wil terugzien. De Schatkamer van Beeld en Geluid heeft het meeste van zijn werk online, met afleveringen van Taxi, De Fabriek en zijn eigen programma Spanjer, plus de BOVAG-reclames met Beun de Haas. Voor de films ga je naar Videoland voor de Kameleon en hoop je voor Spetters op een herkansing.