Er is een nieuwe Sense and Sensibility, en dat betekent dat hij het moet opnemen tegen een van de best geliefde Austen-verfilmingen ooit. De film van Georgia Oakley draait sinds deze week in de bioscoop. Daisy Edgar-Jones speelt daarin de verstandige Elinor Dashwood. Haar zus Marianne wordt gespeeld door Esmé Creed-Miles. De Volkskrant schreef deze week dat deze nieuwe verfilming de romantiek van Jane Austen net wat aardser maakt. Wat betekent dat, en hoe verhoudt hij zich tot de versie van Ang Lee uit 1995?
In dit artikel 4 onderwerpen
Hetzelfde verhaal, twee keer verteld
Het boek uit 1811 was de eerste roman van Jane Austen. Na de dood van hun vader komen Elinor, Marianne en de jonge Margaret Dashwood met hun moeder in geldnood, omdat het landgoed naar hun halfbroer gaat. Ze verhuizen naar een cottage in Devonshire. Elinor, de verstandige, verliest haar hart aan de onhandige Edward Ferrars. Marianne, de gevoelige, valt voor de charmante Willoughby, terwijl de stille kolonel Brandon haar vanaf de zijlijn bewondert. Beide zussen komen er gaandeweg achter dat hun manier van liefhebben niet de enige is.
Zowel de nieuwe film als de versie uit 1995 volgt die lijn trouw. Volgens Wikipedia laat de nieuwe versie zelfs de grote scènes van het boek staan, van Marianne die gewond raakt en door Willoughby wordt gered tot het bal in Londen waar hij haar kil behandelt. Het verschil zit dus niet in wat er gebeurt, maar in hoe het voelt.
De twee films naast elkaar
| Sense and Sensibility (1995) | Sense and Sensibility (2026) | |
|---|---|---|
| Regie | Ang Lee | Georgia Oakley |
| Scenario | Emma Thompson | Diana Reid |
| Elinor | Emma Thompson | Daisy Edgar-Jones |
| Marianne | Kate Winslet | Esmé Creed-Miles |
| Edward Ferrars | Hugh Grant | George MacKay |
| Kolonel Brandon | Alan Rickman | Herbert Nordrum |
| Willoughby | Greg Wise | Frank Dillane |
| Speelduur | 136 minuten | 132 minuten |
In de nieuwe versie is George MacKay de aarzelende Edward. In 1995 was die rol voor Hugh Grant, die er zijn stotterende charme op losliet.
Wat verder opvalt is wie de film maakte. De versie uit 1995 was eigenlijk het project van Emma Thompson. Zij werkte vijf jaar aan het script, speelde zelf Elinor en won er de Oscar voor het beste bewerkte scenario mee. Ze is volgens Wikipedia de enige die zowel voor acteren als voor schrijven een Oscar won. Ang Lee, toen vooral bekend van The Wedding Banquet, gaf het geheel een ingetogen, bijna klassieke vorm. De film bracht wereldwijd 135 miljoen dollar op en wordt nog altijd tot de beste Austen-verfilmingen gerekend.
De nieuwe film komt van Georgia Oakley, die eerder het Britse drama Blue Jean maakte, naar een scenario van de Australische schrijver Diana Reid. Hij is gemaakt door Working Title, het productiehuis achter Pride & Prejudice uit 2005, en dat merk je. Waar Lee koos voor beheerste salons en strakke kaders, zoeken de nieuwe makers meer buitenlucht, wind en natte zomen.
Waar de nieuwe versie anders is
Het grootste verschil zit in de zussen. De versie uit 1995 is vooral een liefdesverhaal met twee vrijers voor elk van de zussen. De nieuwe film zet de band tussen Elinor en Marianne voorop. Dat is ook wat de critici op Rotten Tomatoes eruit lichten. Daar is 76 procent van de recensies positief, met de conclusie dat de film zijn voorgangers misschien niet overtreft, maar wel een eigen, weemoedige identiteit heeft.
De meningen lopen uiteen. Robbie Collin van The Telegraph gaf vijf sterren en noemde de film Austen met de hoedjes eraf geblazen. Peter Bradshaw van The Guardian gaf drie sterren en vond dat de film er goed uitziet en klinkt, maar dat het gevoel, precies dat wat in de titel staat, soms ontbreekt. Het ‘aardser’ uit de Volkskrant past in dat beeld. Dit is een Austen met modder aan de laarzen.
Een tweede verschil is leeftijd. In het boek is Elinor negentien en Marianne zestien. Thompson was bij de opnames van 1995 midden dertig. Edgar-Jones en Creed-Miles zijn eind twintig en midden twintig, en dichter bij de zussen uit het boek. Dat maakt de onbezonnenheid van Marianne geloofwaardiger, vind ik, en het geeft de zorg van Elinor iets van een oudere zus die zelf ook nog maar net volwassen is.
Zo ziet de nieuwe versie eruit. In de trailer van Focus Features zie je de zussen samen, de wilde natuur van Devonshire en een bal dat flink uitbundiger is dan je van Austen gewend bent.
Welke moet je zien?
Ken je de versie uit 1995 niet, dan zou ik daar beginnen. Niet omdat de nieuwe slechter zou zijn, maar omdat de oude zo goed laat zien wat er in het verhaal zit. Thompson, Kate Winslet, Rickman en Grant spelen allemaal op hun best. Vooral Alan Rickman maakt van de stille Brandon iemand om van te houden, en het script is zo strak dat geen scène overbodig voelt.
Ken je die versie juist goed, dan is de nieuwe film een mooie manier om het verhaal opnieuw te beleven. Je weet hoe het afloopt, en dat geeft ruimte om te letten op wat de makers anders doen: de zussen, de natuur, de kleinere gebaren. Ga hem zien op een groot doek, want de landschappen zijn er echt voor gemaakt.
Wie daarna nog niet klaar is met Austen, kan zich alvast verheugen op de miniserie van Pride and Prejudice die Dolly Alderton voor Netflix maakt. Het lijkt erop dat Austen voorlopig niet van het scherm verdwijnt.
