Sinds de officiële trailer van The Exorcist: Martyrs er is, wil iedereen weten hoe die film in de reeks past. Het korte antwoord is dat de Exorcist-reeks een rommelige familie is, met vervolgen die elkaar negeren en een prequel die twee keer werd gemaakt. Martyrs komt in maart 2027 in de bioscoop, dus je hebt ruim de tijd. Hieronder alle zeven films op een rij, plus de serie, met welke je echt moet zien en waar je ze in Nederland vindt.

In dit artikel 4 onderwerpen

Wat de trailer van Martyrs laat zien

Universal bracht de trailer op vrijdag 9 oktober uit, tijdens New York Comic Con. Volgens TheWrap speelt Scarlett Johansson rechercheur Julie Miller uit New York, die dertien jaar eerder de satanische seriemoordenaar Father Sunday oppakte. Nu vindt ze haar naam terug, geschreven in het bloed van een misdienaar. Samen met een voormalig gevangenispastor (Chiwetel Ejiofor) en een jonge collega (Sasha Calle) stuit ze op een lijn die door de geschiedenis van seriemoordenaars loopt. In de Verenigde Staten gaat de film op 12 maart 2027 in première. Een Nederlandse datum is er nog niet.

Mike Flanagan schreef en regisseerde de film. Hoe zijn project tot stand kwam en wie er verder meespelen, lees je in ons stuk over de titel en de cast. Wat mij aan de trailer opvalt, is hoe weinig hij op de oude films lijkt. Het is meer politiethriller dan bezetenheidsfilm, eerder Se7en dan een meisje op een bed.

In de officiële trailer van Universal Pictures zie je Johansson als Julie Miller, een donkere kathedraal en Ejiofor als de pastor die aan zijn geloof twijfelt.

Alle Exorcist-films op volgorde van verschijnen

  1. The Exorcist (1973), van William Friedkin. Het origineel over de twaalfjarige Regan die bezeten raakt, met Ellen Burstyn als haar moeder en Max von Sydow als pater Merrin. Nog altijd een van de engste films ooit gemaakt, en de enige in deze lijst die je echt niet kunt overslaan.
  2. Exorcist II: The Heretic (1977), van John Boorman. Een vreemd, bijna psychedelisch vervolg met Linda Blair en Richard Burton. Berucht als een van de slechtste vervolgen uit de filmgeschiedenis, en dat is niet helemaal onterecht.
  3. The Exorcist III (1990), geschreven en geregisseerd door William Peter Blatty, de schrijver van het oorspronkelijke boek. Deze film doet alsof deel II nooit bestond en speelt vijftien jaar na het origineel. Een onderschatte, trage thriller over een seriemoordenaar, en daarmee de film die het dichtst bij Martyrs staat.
  4. Exorcist: The Beginning (2004), van Renny Harlin. Een prequel over de jonge pater Merrin in Afrika. De studio vond de eerste versie te traag en liet hem opnieuw maken.
  5. Dominion: Prequel to the Exorcist (2005), van Paul Schrader. Dat is die afgekeurde eerste versie, die negen maanden later alsnog een kleine bioscooprelease kreeg. Hetzelfde verhaal, een totaal andere film.
  6. The Exorcist: Believer (2023), van David Gordon Green. Een direct vervolg op het origineel, met Ellen Burstyn terug als Chris MacNeil. Het moest de eerste film van een nieuwe trilogie worden, maar de ontvangst viel tegen en het geplande vervolg werd geschrapt.
  7. The Exorcist: Martyrs (2027), van Mike Flanagan. Volgens Wikipedia de zevende film in de reeks, met een eigen verhaal en nieuwe personages.

Naast de films is er ook nog The Exorcist als serie (2016 tot 2017), twee seizoenen bij de Amerikaanse zender Fox, opgezet als voortzetting van de film uit 1973. Die serie wordt vaak vergeten, maar vooral het eerste seizoen is beter dan zijn reputatie.

Welke films moet je zien voor Martyrs?

Eerlijk gezegd hoeft het niet veel te zijn. Uit wat er tot nu toe bekend is, lijkt Martyrs een eigen verhaal te vertellen, zonder Regan, Chris MacNeil of pater Merrin. Dit is mijn advies voor wie zich wil voorbereiden.

  • Kijk in elk geval het origineel uit 1973. Alles in deze reeks verwijst ernaar, en het is gewoon een meesterwerk.
  • Kijk daarna The Exorcist III. Een film over een rechercheur, een seriemoordenaar en het kwaad dat van lichaam wisselt, dat klinkt als een voorstudie voor wat Flanagan nu doet.
  • Believer is optioneel. Martyrs volgt er in de tijd op, maar lijkt er inhoudelijk weinig mee te doen.
  • Deel II en de twee prequels zijn alleen voor de liefhebber die alles wil gezien hebben.

Wil je de chronologische volgorde aanhouden, dan begin je met The Beginning of met Dominion (kies er één, het is hetzelfde verhaal), daarna het origineel, deel II of III, en Believer. Ik zou het niet doen, want de prequels werken alleen als je pater Merrin al uit het origineel kent.

Waar kijk je de Exorcist-films in Nederland?

De reeks is verspreid over verschillende studio’s, en dat zie je terug in het aanbod. Het origineel uit 1973 is van Warner Bros. en staat bij HBO Max, in de langere versie die de makers The Version You’ve Never Seen Before noemen. Je kunt de film ook huren of kopen bij Pathé Thuis. Believer is van Universal en is in Nederland onder meer te huur bij Pathé Thuis en Prime Video. De oudere vervolgen en de prequels zijn vooral als huur- en koopfilm te vinden, en het aanbod wisselt nogal. Kijk vlak voor je begint even op een site als JustWatch voor de stand van die dag.

Martyrs zelf komt eerst in de bioscoop. Zodra er een Nederlandse releasedatum is, lees je die hier. Hou je van horror waarin een universum op volgorde moet, dan is de kijkvolgorde van The Conjuring een goed project voor de weken tot Halloween.